Spreekwoorden en Gezegden - Introductie
[Spreekwoorden en Gezegden]

Algemeen Introductie Zoeken Bladeren Spellen
Verwijzingen Docenten Opmerkingen Taal Help

------------------------------------------------------------

Introductie  
Iedereen kent ze wel, uitdrukkingen als "Wie een kuil graaft voor een ander valt er zelf in" en "Wie het laatst lacht lacht het best". Ze worden zonder er veel over na te denken gebruikt in de taal. Maar wat is nu precies een spreekwoord of een gezegde.

De definitie volgens Van Dale:

Spreekwoord
kernachtige, vaste uitspraak die een erkende, op ervaring berustende waarheid of wijsheid uitdrukt en die telkens weer toegepast wordt op zich voordoende situaties en verschijnselen.
Gezegde
gebruikelijke zegswijze.
In de dagelijkse spreektaal worden 'spreekwoord' en 'gezegde' regelmatig door elkaar gebruikt. Toch zijn ze wel verschillend. Volgens de Taaladviesdienst van Onze Taal wordt gesteld dat kenmerkend voor een spreekwoord de 'onveranderlijkheid van formulering en woordkeus' is. Een algemene levenswijsheid, een bevestiging van de orde der dingen. Voorbeelden: "Boontje komt om z'n loontje" en "Oost, west, thuis best".
Een gezegde daarentegen is een 'vaste verbinding van woorden met figuurlijke betekenis, die geen werkwoord bevat'. Voorbeeld: "Met hart en ziel" of "Een open deur".
Een zegswijze is een derde categorie. Deze kunnen in tegenstelling tot gezegden wel een zin vormen. Voorbeelden hiervan zijn bijvoorbeeld: "Het loopt de spuigaten uit" of "Het lawaai liep de spuitgaten uit".

Op deze site worden Spreekwoorden, Gezegden en Zegswijzen gewoon door elkaar gebruikt omdat de grenzen redelijk vaag zijn. In het vervolg wordt dan ook gesproken over 'Spreekwoorden' of 'Spreekwoorden en gezegden', maar hier wordt allemaal hetzelfde mee bedoeld.

De site is opgedeeld in een aantal onderdelen. Zo is er (natuurlijk) een zoekmogelijkheid aanwezig. Hier is het mogelijk om te zoeken in het spreekwoordenbestand op delen van een spreekwoord (hoe ging dat spreekwoord ook alweer van die 'klok en die klepel').

Een ander deel van de site biedt de mogelijkheid om te bladeren in het bestand. Daarmee wordt het mogelijk om (per categorie) eens kennis te maken met spreekwoorden waarvan u mogelijk nog nooit gehoord heeft.

Voor het noodzakelijke vermaak en broodnodige ontspanning zijn er ook enkele spellen gemaakt. Zo is er het overbekende 'Galgje', is er een 'multiple choice' spel waarbij het de bedoeling is de juiste omschrijving bij een spreekwoord te raden, verschillende kruiswoordraadsels en een zoekpuzzel.
Een aantal van deze spellen kan online gespeeld worden, andere kunnen zowel online als offline (bijvoorbeeld in de klas) gespeeld worden.


------------------------------------------------------------

Copyright (C) 2000 J. Egmond . All rights reserved. Met dank aan...